Maurice Halbwachs: Collectief Geheugen en Sociale Psychologie

0
Maurice Halbwachs: Collectief Geheugen en Sociale Psychologie
Maurice Halbwachs: Collectief Geheugen en Sociale Psychologie

Geboren op 11 maart 1877 in Reims, Frankrijk, stond Maurice Halbwachs bekend als een Franse filosoof en socioloog​​. Hij studeerde filosofie aan de École Normale Supérieure in Parijs, onder invloed van Henri Bergson, en behaalde zijn graad in filosofie in 1901​​. Na zijn studie in Parijs, ging Halbwachs naar Duitsland, waar hij studeerde aan de Universiteit van Göttingen en werkte aan de catalogisering van Leibniz’s papers tot 1907​​.

Halbwachs’ Transitie naar Sociologie

Zijn interesse in sociologie werd aangewakkerd na zijn ontmoeting met Émile Durkheim in 1905, wat leidde tot een verschuiving van filosofie naar sociologie​​. Durkheim’s invloed was aanzienlijk in Halbwachs’ carrière, met name in zijn focus op wetenschappelijk objectivisme en de studie van maatschappelijke bewegingen en klassensystemen​​. Halbwachs werd lid van de redactieraad van L’Année Sociologique, waar hij samenwerkte met François Simiand en Lévy-Bruhl aan de secties economie en statistiek​​.

Academische Loopbaan en Bijdragen

Maurice Halbwachs’ academische loopbaan kenmerkte zich door een diepgaande betrokkenheid bij de sociologie en sociale psychologie. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werkte hij bij het Franse Ministerie van Oorlog, een ervaring die zijn begrip van maatschappelijke structuren en groepsdynamiek mogelijk verdiepte. In 1919 begon zijn formele academische loopbaan als professor in sociologie en pedagogie aan de Universiteit van Straatsburg. Deze positie gaf hem een platform om zijn ideeën over sociale structuren en de psychologie van groepen te ontwikkelen en te delen.

In 1930 bracht zijn expertise hem naar de Universiteit van Chicago als gastprofessor, wat zijn invloed in de internationale academische wereld vergrootte. Deze buitenlandse ervaring breidde niet alleen zijn academische horizon uit, maar stelde hem ook in staat om zijn theorieën te toetsen en aan te scherpen in een andere culturele context.

Zijn verhuizing naar de Sorbonne in Parijs in 1935 markeerde een nieuwe fase in zijn carrière. Aan deze prestigieuze instelling doceerde hij sociologie, waar hij een diepgaande invloed had op het veld, met name door zijn werk op het gebied van collectief geheugen en sociale psychologie. Zijn lessen aan het Collège de France, waar hij ook les gaf, waren cruciaal in de ontwikkeling van nieuwe theoretische kaders binnen de sociale wetenschappen.

Halbwachs’ werk op deze instellingen was niet alleen beperkt tot lesgeven; hij was ook betrokken bij uitgebreid onderzoek, wat resulteerde in enkele van zijn meest invloedrijke werken. Zijn focus op de interactie tussen individueel en collectief geheugen, en hoe sociale structuren onze perceptie en herinneringen vormen, bleef een centraal thema in zijn onderzoek. Deze academische periode was een weerspiegeling van Halbwachs’ levenslange toewijding aan het begrijpen en verklaren van de complexe dynamiek van sociale groepen en hun invloed op het individu.

Halbwachs’ Belangrijkste Werken

Halbwachs is het meest bekend om zijn boek “La Mémoire collective” (1950), waarin hij de theorie van collectief geheugen ontwikkelde​​. Hij stelde dat een samenleving een collectief geheugen kan hebben dat afhankelijk is van de sociale kaders waarbinnen een groep zich bevindt​​.

Een ander belangrijk werk van Halbwachs was “Les Causes du suicide” (1930), waarin hij de theorieën van Durkheim over zelfmoord uitbreidde en verfijnde​​. Hij onderzocht hoe religieuze achtergronden en familie stijlen zelfmoordcijfers kunnen beïnvloeden​​.

Halbwachs droeg ook bij aan sociale psychologie met zijn thesis “La Classe ouvrière et les niveaux de vie”, waarin hij de budgettering van arbeidersklasse gezinnen bestudeerde​​.

Latere Jaren en Overlijden

Halbwachs was een overtuigd socialist en werd in juli 1944 door de Gestapo in Parijs gearresteerd nadat hij protesteerde tegen de arrestatie van zijn Joodse schoonvader. Hij werd gedeporteerd naar het concentratiekamp Buchenwald, waar hij in februari 1945 overleed aan dysenterie​​.

Legacy en Invloed

Halbwachs’ benadering van sociologie was uniek in zijn gebruik van verschillende perspectieven en het vermijden van starheid in zijn werk​​. Hij integreerde elementen van verschillende intellectuele tradities, waaronder Durkheim’s collectieve bewustzijn en Bergson’s subjectiviteit, in zijn studie van het geheugen en de sociale psychologie​​​​.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in